Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Зәбир Ғилемханов етәкселегендәге “Заря” ауыл хужалығы кооперативы эшсәндәре бөгөн яуаплы ла, мәшәҡәтле лә мал ҡышлатыу миҙгелен ойошҡан алып бара. Шөкөр, мал аҙығы етерлек әҙерләнгән: бесән-һалам мул бирелә, силос-сенаж соҡорҙары тулы, мал фураждан өҙөлмәй.
Йәмғиәттең ҡара-сыбар тоҡомло 1474 баш һыйыр малы заманса механизацияланған биналарҙа тотола, бында күптән ҡул көсө ҡулланмайҙар. Йәй яҡшы ғына ремонт та яһалған, ялан кәртәләр уратып алынған, яңы тыуған быҙауҙарға айырым йылы бүлмәләр булдырылған. Бында эшкә килеүселәрҙең күбеһе оҙаҡҡа ҡала, китеүселәр юҡ, сөнки хеҙмәт хаҡы ваҡытында түләнә, шәхси ихатаһында мал аҫраусыларға бушлай аҙыҡ бирелә.
Әле хужалыҡтың 300 һауын һыйыры бар. Йәмғиәттә йыл әйләнәһенә үрсем алалар, ғинуарҙа ғына 70-кә яҡын һыйыр быҙаулаған. Хужалыҡта мал һанын кәметеүгә юл ҡуйылмай, тоҡомдо яңыртыу маҡсатында тана һатып алалар.

Тракторҙарҙың яҙғы баҫыу эштәренә техник әҙерлеге 82 процентҡа етте, тип хәбәр итәләр Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығында.
Әле 1870 “ҡорос ат” йүнәтелә. Сәскестәр — 78 процентҡа, культиваторҙар, дисклы тырмалар һәм дым һаҡлағыстар — 80, һабандар 87 процентҡа әҙер.
Ауыл хужалығы техникаһын һәм агрегаттарын йүнәтеү эше уҙған йыл менән сағыштырғанда 2—3 процентҡа йылдамыраҡ бара, ти министрлыҡтың агросәнәғәт комплексы тармаҡтарында механизациялау һәм электрификациялау бүлеге начальнигы Павел Иофинов.

"Дружба" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең ҡошсолоҡ фермаһында бөгөн һиллек, тик ара-тирә генә ҡаҙ ҡаңғылдағаны ишетелеп ҡала. Яҙ етергә лә күп ҡалмаған, ә февраль баштарында итальян тоҡомло ҡаҙҙар тәүге йомортҡаһын һала башлай. Әле ҡош-ҡортто тәрбиәләү менән мәшғүлдәр.
– Ҡыҙыу осор булмаһа ла, бөгөн фермала эш етерлек. Урамда ҡыш, әммә халыҡтан ғына түгел, ойошмаларҙан да ҡаҙ бәпкәһенә заказ килә башланы, – ти ҡошсолоҡ фермаһы мөдире Айзат Ғафаров. – Продукцияға ихтыяж һәр саҡ булды. Һатып алыусыларыбыҙҙы сифаты менән дә ҡәнәғәтләндерергә тырышабыҙ.
Ысынлап та, республиканың ҡошсолоҡ баҙарында конкуренция етерлек, шуға ла, теләйһеңме-теләмәйһеңме, сифат иң беренсе урында булырға тейеш. Хәҙер күптәр элекке кеүек арзанды эҙләмәй, ә юғары сифатлы булыуын шарт итеп ҡуя. "Бөгөн насар эшләһәң, ялҡауланһаң, иртәгә тауарың үтемһеҙгә әйләнә, – ти ҡошсолар. – Ҡаҙ бәпкәләре менән күпселеген райондаштарыбыҙҙы тәьмин итәбеҙ, шуға ла улар алдында оятҡа ҡалмаҫҡа тырышабыҙ".

Дандың төбө — хөрмәт, хөрмәт төбө — хеҙмәт, тиҙәр. Шаранда йәшәүсе Владимир Холодков — ана шундай намыҫлы хеҙмәте менән хөрмәт ҡаҙанған шәхестәрҙең береһе. Улай ғынамы ни, уның татыу, эшһөйәр ғаиләһе күптәргә үрнәк. Һәр төбәктә лә Холодковтарҙыҡына тиң крәҫтиән (фермер) хужалығын осратмаҫһың.
Өс тиҫтә йылдан ашыу газ хеҙмәте етәксеһе вазифаһын башҡарған Владимир Мифодиевич фермерлыҡ эшендә лә көсөн һынап ҡарарға була.
— Ҡатынымдың, өс улымдың ныҡлы ярҙамын тоям, — ти ғаилә башлығы. — Яңғыҙым был хәтлем эште алып бара алмаҫ инем.
Ғаилә фермерлыҡ хужалығында 182 баш һыйыр малы иҫәпләнә, шуларҙың 90-ы — һауын һыйыры. Ғаиләлә һәр кем үҙ эшен яҡшы белә. Оксана уңған хужабикә генә түгел, иренә һәр эштә яҡын кәңәшсе лә. Кинйә улы Александр, III класта ғына уҡыуына ҡарамаҫтан, мәктәптән ҡайтыу менән атаһы янына ашыға. Уртансы улы Владимир ырҙын табағында иген таҙарта.

Юғары белемле инженер-механик Анатолий Наумов ҡасандыр үҙ теләге менән колхоз рәйесе вазифаһынан киткән, ерҙә үҙаллы хужалыҡ итеүҙе хуп күргән. Баҙар мөнәсәбәттәрен яҡшы белеүе, булдыҡлылығы һәм кәрәк саҡта үҙ һүҙенән кире ҡайтмауы уға ваҡыт һынауын уңышлы үтергә ярҙам иткәндер ҙә инде.
Шаран районының Баҙғыя ауылы фермеры Анатолий Владимирович үҙенең эш тәжрибәһенән сығып, баҫыуҙарҙың уңдырышлылығын күтәреү, продукцияны һатыу, ғөмүмән, ерҙә үҙаллы хужалыҡ иткән крәҫтиәнде борсоған күп проблемалар тураһында хәбәрҙар. Һүҙ — фермерға.

Тир тамған ер уңдырышлы була

“Вера” крәҫтиән (фермер) хужалығын 1992 йылдың көҙөндә ойошторғайным. Маҡтаныуҙан әйтмәйем, заманында Шаран районында фермерлыҡҡа беҙ юл ярҙыҡ. Ауырлыҡтарға ҡарамаҫтан, үҙ эшемә тоғро ҡалдым. Башта 50 гектар ер бирҙеләр, аҙаҡ уны 120 гектарға ҡәҙәр киңәйттек. Тик тормош бер урында ғына тормай. Сәсеү әйләнешен арттырыу өсөн һуңынан тағы ла 100 гектар ер биреүҙәрен һораныҡ.