Горизонталь буйынса: 1. Үлсәм итеп билдәләнгән күләм, дәүмәл. 4. Бер ерҙән икенсе ергә тиклем алыҫлыҡ. 6. Мең йыл йәшәп бик хәйләкәргә әйләнгән, төрлө һүрәткә инә алған йылан. 8. Автомобилдең корпусы. 10. Дүрт ишекле, 2-3 рәтле еңел автомашина кузовы. 11. Ағастың юнғандан, сапҡандан һуң ярылып уңалған урыны, йөйө. 13. Ниҙер тураһында хәбәр килтереүсе. 16. Машинаны күтәртә торған механизм. 19. Үҙе ауҙарған кузовлы автомашина. 22. Ағыулы үрмәксе. 25. Оҙаҡ ваҡыт оборона тотоу өсөн эшләнгән ҡоролма. 26. Тиҙлекте акселераторға баҫмай үҙгәртә алыусы автомашина. 27. Муйыл япраҡлы, ваҡ ҡыҙғылт сәскәле, ҡара емешле ҡыуаҡ. 28. Балалар “икмәге”. 30. Велосипедтың төп өлөшө. 31. Ҡайһы бер ижтимағи-сәйәси йөкмәткеле документтарҙың исеме. 32. “Йәшел күҙле” машина. 35. Оҙон епкә теҙелгән эре ҡармаҡ. 36. “Йыртыҡ (...)тән көлгән”. 39. Уҡыусыны фекер йөрөтөргә өйрәтеү маҡсатында билдәле бер темаға үткәрелгән яҙма эш. 40. Еңел автомашина кузовы. 41. Тренерҙың сәғәте. 42. Шайтандар башлығы. 43. “Ҡурҡаҡ эт (...) аҫтынан өрөр”.

Ҡалала тиһеңме, ауылда булһынмы – бөгөн тормошто техникаһыҙ күҙ алдына килтереүе ауыр. Ысынлап та, автомобилдең өҫтөнлөктәре бихисап, ғаиләлеләргә бигерәк тә. Мәҫәлән, бишәү икәнһең, берәй ергә юлланыу өсөн автобусҡа барыһына ла билет алырға кәрәк, ваҡыт яғынан да отолаһың, теләгән ерҙә туҡтау ҙа мөмкин түгел. Ҡыҫҡаһы, үҙ автомобилеңә ни етә!
Машина һатып алыуҙың төрлө юлы бар. Һаҡлыҡтағы аҡсаң ярҙамында техникалы булаһыңмы йәки автокредит юллайһыңмы? Һәммәһе лә һинең ҡарамаҡта.
Мәҫәлән, Рәсәй Хөкүмәте бынан ике йыл элек федераль ҡаҙна иҫәбенә еңел автомобиль алыу өсөн субсидия биреү тураһында ҡарар ҡабул иткәйне.
Ил етәкселегенең маҡсаты – Рәсәй автосәнәғәтенең бөлөүенә юл ҡуймау, ватан автомобилдәрен күберәк һатыуға сығарыу, машина баҙарына яңы һулыш биреү.
Тәүҙә уға ныҡ шикләнеп ҡарағайныҡ, һуңынан программаны энәһенән-ебенә тиклем өйрәнгәс, күңелгә йылы булып китте. Хөкүмәттең ярҙамын беҙ ҙә үҙ иңебеҙҙә тойҙоҡ.

Уйлап ҡараһаң, тотош донъя, һәр кемдең тормошо тәгәрмәсте хәтерләтә, ҡайҙалыр бик шәп тәгәрәй, ҡайҙалыр шығырлап булһа ла, алға бара.
Хәтеремдә, бала саҡта ауылдың түбәнге яҡ һәм үрге яҡ малайҙары ике команда булып, “тәгәрмәс” уйынын уйнай торғайныҡ. Йыуан ағастан бысып алған тәгәрмәсте барлыҡ көсөң менән алға тәгәрәтеп ебәрәһең. Ҡайһы команда ҡаршылыҡтарҙы еңеп, ауыл осона икенсеһен ҡыҫырыҡлап сығара, шул еңеүсе тип һанала. Әммә һәр кем ҡағиҙәләрҙе теүәл үтәргә бурыслы, юғиһә ул уйындан ҡыуып сығарыла.
Артабан дүрт тәгәрмәсле арбаға ат йәки үгеҙ егеп көлтә, һалам-бесән, иген, утын ташырға тура килде. Бер ваҡыт дүрт — биш ылау менән ауылдан 40 саҡрым алыҫлыҡтағы элеваторға иген тейәп киттем. Көн бик эҫе, үгеҙҙәр себенләй, түҙә алмай.

Осһоҙорағы ярамай шул

“Бэнтли” автомобилдәре һатылған салонға ябай ғына кейенгән бер ир килеп инә. Һатыусылар ғәжәпләнә, уны шунда уҡ һырып ала.
— Был машина ни саҡлы?
— 250 мең евро.
— О-о, ҡиммәт... Ә кредитҡа ике йылға алһам, күпме?
— Айына 25 мең евро.
— Барыбер ҡыйбат...
— Бәлки, осһоҙораҡ машина ҡарарһығыҙ?
— Кәңәшегеҙ өсөн рәхмәт, әммә минең крандан ысҡынып киткән кирбестәр тап ошондай автомобилдең өҫтөнә төшкәйне.

Әҙерәк кенә техника менән ҡыҙыҡһына башлағандан алып мине беҙҙең илдә барлыҡҡа килгән бер парадокс аптырата. Беҙ машиналарҙы һәр ваҡыт улар еткерә алған тиҙлеккә ҡарап баһалайбыҙ. Машинаның тиҙлеге — уны етештереүсе завод өсөн айырым бер бренд ул. Ләкин беҙҙең юлдарҙа тиҙлекте сәғәтенә 90 саҡрымдан арттырырға ярамай! Юл ҡағиҙәләрен боҙоу статистикаһында ла күпселекте тиҙлекте саманан тыш арттырыу тәшкил итә. Был күренеште, минеңсә, бөтә ерҙе лә араҡы менән тултырып, араҡы эсеүҙе тыйыу менән генә сағыштырырға мөмкин.
Ә бит техник йәһәттән был парадокстан бик еңел генә ҡотолоп була. Хәҙерге машиналар электроника менән лыҡа тултырылған, тимәк, уларҙың программаһына алдан уҡ (йә техосмотр үткәндә, йә заводтан сыҡҡанда уҡ) тиҙлекте сикләүҙе индерергә кәрәк.