Бала саҡ хәтирәләре... Туҡһанбай ауылы...
Йәйҙең матур бер көнөндә беҙҙең ишек алдына егелгән ат килеп керҙе, ат арбаһынан миңә таныш түгел бер ағай төштө. Ҡәртнәйем (беҙҙең яҡта, Бишбүләк районының Аҙнай ауылында, ҡартинәйҙе ҡыҫҡартып шулай тиҙәр) шат йөҙ менән теге ағай менән барып күреште, хәл-әхүәлдәрен һораша башланы. Ағай аты менән булышҡан арала тиҙ генә ҡәртнәйемдән ҡунаҡтың кем икәнлеген, ҡайҙан килгәнен һораным. Баҡтиһәң, ул беҙгә туған кеше булып сыҡты, Туҡһанбай ауылынан икән. Ауылдың исеме бик сәйер тойолдо миңә. Ниңә ошондай атама биргәндәр, унда 90 бай йәшәгәнме?
Бына ошо көндән башлап был ауылды күреү теләге миңә тынғылыҡ бирмәне. Оҙаҡламай хыялым тормошҡа ашты, ул яҡтарға юлыбыҙ төштө. Күпме ваҡыт миңә тынғы бирмәй йөрөгән ауылды барып күргәс, уның ябай ғына булыуы әҙерәк күңелемде төшөрҙө, ҡыҙыҡһыныуым һүрелә төштө.
Туҡһанбай ауылының килеп сығышын, тарихын китаптан уҡып белдем, ул кеше исеменән килеп сыҡҡан икән.

(Телевизорҙағы һөйләшеү)
— Берегеҙ — төньяҡтан, теге, икенсегеҙ көньяҡтан бит инде.
— Теге. Ниндәй проблемаларығыҙ бар? Эшләгәндә, теге, халыҡ менән эшләйһегеҙҙер бит инде.
— Беҙ бит инде. Теге. Халыҡ менән аралашып эшләйбеҙ бит инде. Шунда таныштарыбыҙ беҙҙең күп бит инде. Улар, теге, әйтәләр бит инде. Уларҙы, теге, күп маҡтамағыҙ тип.
— Һеҙ халыҡ йырҙарын, теге, күп башҡарҙығыҙ бит инде.
— Эйе, халыҡ йырҙары, теге, моңло бит инде.
— Халыҡ йырҙарын, теге, башҡарыуы ауырмы?

Юмореска
Сираттағы ялымды быйыл да ауылда үткәрергә булдым. Йәй айының иң күңелле, ҡыҙыу мәле — бесән ваҡытына тура килдем. Үҙемдең бесәнлегем бер ҡасан да булмаһа ла, башҡа иптәштәргә, тиң-тоштарға ярҙамлашырға әүәҫмен. Шулай бер мәл өмә ойоштороп, кемгәлер бесән сабабыҙ. Эш араһында минең һәр төрлө мәҙәктәремде тыңлап, эстәре ҡатҡансы көлөп алырға ла яраталар. Егеттәр ялға туҡтаған саҡта:
— Ағай, йә берәй армейский анекдотыңды һалдырып ебәр әле, — тине кемеһелер.
Мин ни, анекдот тиһәң, кеҫәлә һәрмәнеп әллә ни оҙаҡ эҙләнгәндәрҙән түгел. Егеттәрҙең барыһы ла үҙемә иғтибарын йүнәлткәнен көтөп алғас, сираттағы лаҡапты һөйләй ҙә башланым:
— Армейскийҙарын һуңыраҡҡа ҡалдырайыҡ, егеттәр, хәҙер бесән мәле булғас ни, шул тирәнәнерәк башлап һөйләйем.

Тарих мең дә һигеҙ йөҙ ҙә
Утыҙ берҙе һуҡҡанда
Оран һалып, сабый тыуҙы
Ҡышҡы һалҡын буранда.
Мең ерендә шул ир бала
Бик отҡор булып үҫте.

“Мин берәү генә”

Аҙнаш, Ҡужай, Шәрип ауылдарында төртмә телле кешеләр етерлек булһа ла, шағирҙар тыуманы. Былай ҙа һуғышҡа тиклем бер нисә егет шиғыр яҙып маташты-маташыуын, ләкин улар ҙа өйрәнсек дәрәжәһенән күтәрелә алманы. 1970 йылдарҙа ғына Аҙнаштан берәү, йәғни Мәүлитбай ғына, үҙен шағир тип иҫәпләп, район гәзитенә дәфтәр-дәфтәр яҙмаларын ебәреп ҡараны. Тик уларҙы ташҡа баҫманылар. Был бәхетһеҙлекте ауылдаштары белеп торҙо һәм, аптырағандан, шундай кәңәш бирҙе: “Ә һин Өфөгә ебәреп ҡара. Ижадыңды, бәлки, районда аңламайҙарҙыр”.